Czym jest nebulizacja aerozolowa?
Nebulizacja aerozolowa polega na użyciu nebulizatora w celu wytworzenia drobnej mgiełki roztworu leku, która przedostaje się do dróg oddechowych i płuc bezpośrednio podczas naturalnego oddychania. Lek wchłania się przez błonę śluzową i działa miejscowo. Leki wziewne docierają bezpośrednio do narządów docelowych, działają szybko i charakteryzują się dobrą skutecznością; działają miejscowo, zmniejszając ogólnoustrojowe działania niepożądane.
Leki wziewne odgrywają ważną rolę w leczeniu POChP, astmy i innych chorób. Przenośne inhalatory proszkowe i aerozole wymagają od pacjentów odpowiedniej siły ssania lub koordynacji ręka-usta. Jednak niektórzy pacjenci w podeszłym wieku nie potrafią ich sprawnie obsługiwać. W tej sytuacji inhalatory nebulizatorowe doskonale spełniają tę funkcję.
Częstość występowania infekcji dróg oddechowych u dzieci jest znacznie wyższa niż u dorosłych. Mediana liczby wirusowych infekcji dróg oddechowych u dzieci wynosi 5 razy w roku, a 10% dzieci ma ponad 10 wirusowych infekcji dróg oddechowych rocznie. Częstość występowania astmy u dzieci jest również ponad dwukrotnie wyższa niż u dorosłych.
Ponieważ nebulizacja aerozolowa jest wygodna w użyciu i łatwa w obsłudze, jest to również metoda leczenia często zalecana przez pediatrów. Rodzice mogą nebulizować swoje dzieci w domu, co pozwala zaoszczędzić czas na dojazdach do szpitala i z powrotem oraz uniknąć zakażeń krzyżowych w szpitalu, które mogą zaostrzyć stan.
Dlatego też nebulizację aerozolową można uznać za odpowiednią dla osób w każdym wieku – młodych, w średnim wieku i starszych – a także za niezastąpione rozwiązanie w domu i w podróży.
Jakie są kategorie nebulizacji aerozolowej?
Ze względu na zasadę działania, urządzenia rozpylające można podzielić na trzy typy: rozpylacze strumieniowe, rozpylacze ultradźwiękowe i rozpylacze z wibrującą siatką.
Najpopularniejszy nebulizator strumieniowy wykorzystuje zasadę dyszy Venturiego. Gaz przemieszcza się z dużą prędkością przez wąski otwór, a następnie gwałtownie dekompresuje, wytwarzając miejscowo podciśnienie. Efekt syfonowy wywołany podciśnieniem wysysa płynny lek z pojemnika, a gdy płynny lek napotyka strumień powietrza pod wysokim ciśnieniem, rozbija się na niezliczone cząsteczki leku.
W praktyce klinicznej standardowa prędkość przepływu gazu wynosi 4-12 l/min. Prędkość przepływu gazu wpływa na wielkość cząstek aerozolu i ilość aerozolu w jednostce czasu. Wyższe prędkości przepływu generują więcej aerozolu i mniejsze cząstki.
Nebulizatory sprężonego powietrza są zazwyczaj pierwszym wyborem do nebulizacji domowej. Koncentratory tlenu o przepływie tlenu powyżej 5 l mogą być również używane jako źródło powietrza wspomagające nebulizację aerozolową. Należy pamiętać, że u niektórych pacjentów podatnych na retencję CO2 (np. z POChP i niewydolnością oddechową) zaleca się stosowanie nebulizatora sprężonego powietrza. Wynika to z faktu, że tlen o wysokim przepływie jako źródło gazu szybko zwiększa PaO2, jednocześnie pogarszając retencję CO2.
Jaki jest cel nebulizacji aerozolowej?
- Nawilżone drogi oddechowe
- Kontrola zakażeń układu oddechowego
- Poprawa funkcji wentylacji
- Łagodzi skurcz oskrzeli
Jak prawidłowo rozpylać?
Przed rozpyleniem aerozolu:
- Preparaty do nebulizacji w aerozolu należy stosować bezpośrednio po otwarciu butelki.
- Niektórych leków nie można mieszać w tym samym pojemniku i należy je stosować ściśle według zaleceń lekarza.
- Nie należy spożywać pokarmów na 1 godzinę przed inhalacją nebulizacyjną, należy oczyścić wydzielinę z jamy ustnej i resztki jedzenia, aby zapobiec wymiotom wywołanym stymulacją przepływu powietrza podczas nebulizacji.
Podczas nebulizacji aerozolowej
- Przygotuj roztwór leku i wlej go do inhalatora nebulizatora. Jeśli do nebulizacji używany jest tlen, szybkość przepływu tlenu należy ustawić na 6-8 l/min. Obserwuj proces nebulizacji i uważaj, aby roztwór leku nie dostał się do oczu.
- Przyjmij wygodną pozycję siedzącą lub półleżącą i oddychaj głęboko, wdychając powietrze ustami i wydychając nosem, aby mieć pewność, że lek w pełni dotrze do oskrzeli i płuc.
- Należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne działania niepożądane u pacjentów poddawanych terapii inhalacyjnej nebulizatorem.
- Jeśli występuje ostry i częsty kaszel oraz nasilający się świszczący oddech, jeśli przyczyną jest zbyt szybka lub zbyt silna atomizacja, należy zmniejszyć prędkość rozpylania aerozolu.
Po nebulizacji aerozolem
- Natychmiast umyj twarz lub wytrzyj kropelki mgiełki pod ustami i nosem wilgotnym ręcznikiem, aby zapobiec podrażnieniu skóry ust i nosa przez pozostałe kropelki mgiełki, co może powodować alergie lub uszkodzenia skóry.
- Niemowlęta i małe dzieci mają cienką skórę twarzy i bogate naczynia krwionośne, dlatego leki stosowane w leczeniu alergii są łatwiej wchłaniane i należy je szybko zmyć
- Małe dzieci mogą przecierać usta wacikami nasączonymi wodą, a następnie podawać im odpowiednią ilość wody, zwłaszcza po zażyciu leków hormonalnych, aby zmniejszyć odkładanie się hormonów w jamie ustnej i gardle oraz ograniczyć występowanie niepożądanych reakcji, takich jak infekcje grzybicze.
- Odwrócenie się na drugą stronę i poklepanie po plecach może pomóc w usunięciu plwociny przylegającej do ścian tchawicy i oskrzeli oraz utrzymaniu dróg oddechowych otwartych
Jak czyścić atomizer?
Maski są przeznaczone tylko dla jednej osoby, a maskę nebulizatora lub ustnik należy regularnie dezynfekować i wymieniać, aby zminimalizować ryzyko skażenia (maski nebulizatora zazwyczaj wymienia się po 15 dniach lub 30 użyciach. Długotrwałe stosowanie może spowodować nieprawidłowe wydzielanie leku i wpłynąć na skuteczność leczenia).
Zwłaszcza po domowym leczeniu nebulizacją, nebulizator należy wyjąć i dokładnie wyczyścić pod bieżącą wodą; zbiornik na lek i rurę łączącą należy rozdzielić, namoczyć w 75% alkoholu lub środku dezynfekującym zawierającym chlor przez 30 minut, a następnie wyjąć i opłukać pod bieżącą wodą, a następnie dokładnie wysuszyć przed ponownym użyciem.
Czas publikacji: 23-05-2025